Kam frigë se nji ditë ka me ardhë liria:
E unë s'kam m’e njoftë,
S'kam me e dallu.
Ka m’u ulë pranë meje n'autobus,
E ka me zbritë në ndonjё vend të largët.
E mandej kanë me m'thanë:
"Ja ajo qe liria. S'e njofte a?"
Ka me ardhë liria, si vdekja e tim eti,
Të cilën s'e besova kurrë...
Kam frigë se liria ka me ardhë me shumë dritë.
Kam frigë se liria ka me ardhë krejt e qetë.
Kam frigë se kam me vdekë
Derisa ajo në paradhomë âsht tue i zbathë këpucat.
Kam frikë se liria asht nji femën e bukur,
Me të cilën kurrë s'kam me çu dashuni.
Kam frigë se liria, e shkreta liri,
Ka me ardhë, e do ta kem ndër duer,
Por kam m’e humbë si fotografinë ma t'dashun.
Kam frigë se liria s'ka m’u ndalë prej turri,
Ngase makinistin e lokomotivës ka m’e zanë gjumi,
Apo s'ka me m'pa, si marinari,
Lundërthyesin e lodhun mbi valët e detit,
Kam frigë se mos kam m’i thanë lirisë: "Shporru shtrigë e keqe!"
Apo kam m'i thanë: "Aman të keqen, e ku ishe deri tash?
A vihet në Kosovë kaq vonë?"
Kam frigë se lirisë ka m’i ikë aeroplani,
Apo kanë me e kidnapu terroristat,
Apo ka me e humbë biletën.
Kam frigë se mos kam me u gëzu shumë,
Tepër, kur ta shoh se ka ardhë;
E me u pikëllu shumë kur ta kuptoj se s'ka me ardhë.
Mos vallë ka me m'shkelë ndoj tren i shpejtë,
Derisa unë i hutuem e i ngazëllyem jam tue e përshëndetë lirinë,
Kam frigë se mos ka me u rrënu godina,
Nën hijen e së cilës me flamurth në dorë pres me kalu liria.
Ka me ndodhë diç e paplanifikueme.
Kanë m’e marrë irlandezët e me çu në Dablin.
Apo italianёt e m’e çu nё Romё.
Edhe zotin edhe dreqin kam me i falenderu,
Një ditë kur kam m’e pa lirinë.
Kam frigë se dikush ka me ma falë lirinë,
E unë s'kam m’e marrë nga mirësjellja.
Apo kam frigë se kam m’e marrë, pikërisht nga mirësjellja.
Kam frigë se ka me qenë ftohtë,
Dhe liria mun m’u mërdhi rrugëve.
Kam frigë se ka me qenë zheg i madh,
E ka me vdekë nga pika në tru apo nga etja e madhe,
(Nuk kam kojshi të mirë që kishin m’i ndihmu).
Kam frigë se liria ka me hangër ndoj mollë,
E ka m’i mbetë n'fyt...
Apo ka m’u rrëzu prej biciklle,
E atë ditë ka me qenë e diell,
Dhe s'ka me punu ndihma e parë...
Kam frigë se liria s'ka me e pasë pasaportën në rregull,
Ndonjё vulë të Qafëthanës apo afat të tejkaluem.
Kam frigë se mos po e ha lirinë në ndonji ambëltore,
Apo mos po e kapërdij si ndoj qebap,
Pa e ditë kurrë se çfarë kam hangër.
Kam frigë se mos po pëlcet liria,
Në tullumbacen e ndoj carroku,
Ku papritmas e ka zanë gjumi.
Kam frigë se mos e kanë mbyllë lirinë
Në ndoj kopsht zoologjik sepse asht kafshë e rrallë,
Shumë e rrallë.
Kam frigë se mos, liria, asht masku n'lepur,
Për m’i argëtu fëmijёt,
Dhe ndonji gjuetar del dhe e vret,
Pak para se t'i thom, (si në filma): "Mos gjuj!"
Kam frigë se mos liria asht ndoj arushë,
Të cilin ndonjë jevg e ngre për hunde,
Dhe e shtyn me vallëzu katund-ëm-katund.
Kam frigë se mos asht liria gozhdë,
Të cilin ndoj katundar e ka ngulë në ndoj tra
Dhe tash e ndryshk pikëllimi.
Kam frigë se ka me mё telefonu liria,
E unë tue u rru kam me vërshëlly në banjë,
E s'kam me ndëgju cingërrimën e telefonit.
Apo ajo ka me mё trokitë në derë,
E unë kam me qenë me shokë në ndoj kafeteri,
Tue diskutu për specat që s'i ha kurrë.
Prandej, kam frigë kur dal nga banesa,
Kam frigë kur rri në banesë,
Kam frigë kur jam tue ecë apo tue ngranë,
Thom mos e ka humbë adresën apo numrin e telefonit,
E ka plaçkitë ndonjë brac, pa e ditur kend,
Dhe çka.
Kam frigë se mos po verbohem, mos po shurdhohem,
Kam frigë se mos sëmuhem, se mos po vdes,
Mbasi robninë s'mujta me e pritë qysh duhet,
Lirinë du m’e pritë me të gjitha: i gatshëm si fshisa.
I buzëqeshun. I krehun. I hekurosun. I parfumosun.
Kur dal në rrugë i vëzhgoj mirë njerёzit,
Thom, mos po e shoh ndër ta lirinë,
apo lajmtarin e saj.
E vëzhgoj me kujdes ndoj gomar të ngarkuem,
Apo ndoj qen endacak.
I kundroj me vëmendje valët e lumit,
Dhe orarin e trenave.
I hulumtoj zgjojet e bletëve dhe vezët e qyqeve.
Çdo ditë e hap kutinë e postës,
Dhe shpupuris mbrapa shtëpisë.
E përcjell krrokamën dhe fluturimin e shpendëve.
Thom, mos e lodhun
E sëmutë apo e etshme,
Ka mbetё diku
Dhe më pret mue.
Agim MORINA
Prishtinë, 1989
I FEAR FOR FREEDOM
I'm afraid freedom will come one day:
And I will not know her,
I will not notice her.
She will sit next to me in the bus,
Get off in some distant land,
And I will be told:
‘There goes freedom! Didn’t you recognise her?”
Freedom will come, like my father's death,
That I could never believe...
I fear freedom will come very bright,
I fear freedom will come quiet, very quiet,
I fear I will die
While she is in the hall taking off her shoes
I fear freedom is a beauty
I will never make love to,
I fear freedom, poor freedom,
will come, and I’ll have her in my hands,
but I will lose her like the most loved photograph,
I fear freedom will fail to stop, rushing by,
the train driver will fall asleep,
Or she will not see me, like the sailor
missing the shipwrecked in the sea,
I fear I’ll say to her: "Get lost you dirty witch!”
Or "My dear, where have you been until now?"
How could you come to Kosova this late?”
I fear she will miss her plane,
terrorists will kidnap her,
Or she will lose her ticket.
Something unexpected will happen.
An Irish dancer will try to teach her to dance in Dublin.
Some Italian will take her to Rome,
Or some escimo will freeze her under igloo
Trying to make her to smile giving her a smoked fish.
I fear I’ll be very happy.
Too happy. When I see her come.
And I will be very sad when I realise she won't come.
I might get run over by some fast train,
While confused and delighted I greet freedom,
I fear the building will collapse,
while under its shadow, with a little flag in my hand, I wait for freedom to pass by.
Both God and Devil I will thank,
One day when I've seen freedom.
I fear someone will hand freedom to me,
And I will be polite and not take it,
Or, I fear, I’ll take it, just to be polite.
I fear it will be cold,
And freedom may freeze on the road,
or it will be too hot
And she will die of a stroke or thirst
(I haven’t got good neighbours who would help her).
I fear freedom may eat an apple
and it will get stuck in her throat...
Or may fall from a bicycle,
On a Sunday
When the ambulance drivers will be off duty...
I fear freedom will have a faulty passport,
with a stamp from Qafëthana or expired!
I fear I might eat freedom in some sweet shop
Or swallow it like a kebab,
Never knowing what I have eaten.
I'm afraid that freedom might pop,
in some kid’s balloon,
where she has suddenly fallen asleep.
I fear freedom might be caged
in some Zoo, as a rare species,
Very rare.
I fear freedom will come disguised as a rabbit
To amuse the children,
And some hunter will fire at her, before I get to say
(just like in the movies): “Don’t shoot!”
I fear freedom might be a bear
some gypsy is pulling by the nose
Making her dance from village to village;
I fear freedom is a nail,
some villager has nailed into some beam
and now is going rusty from sadness.
I fear freedom might phone me,
while shaving and whistling in the bathroom,
I will not hear the phone ring.
Or she will knock on my door,
and I’ll be with my friends in some cafe,
Discussing peppers I never eat.
That’s why I fear when I leave my flat
I fear when I’m in my flat,
I fear while walking or eating.
I wonder if she has lost the address or the phone number
to some pickpocket who had no idea whom he was robbing
And what.
I fear I might go blind or deaf,
I fear I might get sick, die,
Since I could not give slavery its due,
I want to welcome freedom with everything: ready as a broom.
Smiling. Combed. Neat. Perfumed.
When I go out, I look at people carefully,
I say, I might see freedom amongst them,
or its herald.
I look carefully at the loaded donkeys,
the wandering dogs.
The river waves
And the train timetables.
I explore the beehives and cuckoos' eggs
I open my mailbox every day,
And scratch behind my house.
I follow the caw and the birds flying
Everything could happen
That’s way I fear from everything
I wonder if tired
Sick or thirsty,
She is somewhere
Waiting for me.
Agim MORINA
By Agim Morina